Na 71. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego

Piątka spośród wielu mężnych…

Podziel się:
Fot. wikipedia.org.pl

Na oficjalnej stronie internetowej Muzeum Powstania Warszawskiego – www.1944.pl znajdują się Powstańcze Biogramy. Przed zbliżającą się 71. rocznicą wybuchu Powstania – prezentujemy pięć sylwetek spośród wielu Powstańców związanych z Ciechanowem.

Maria Raniecka
– pseudonim – Marta
Ur. 2 sierpnia 1921 – Ciechanów
strzelec – sanitariuszka
Losy przed 1939 r.: w maju 1939 roku uzyskała maturę w Gimnazjum im. Zygmunta Krasińskiego w Ciechanowie. Następnie pracowała w składzie materiałów piśmiennych i galanteryjnych T. Raniecki i J. Baranowski w Ciechanowie.
Udział w konspiracji 1939-1944: podczas okupacji należała do konspiracji – brak danych na temat organizacji i przydziału. Wyszła za mąż za mgr inż. Zbigniewa Kuncewicza – głównego chemika Cukrowni Ciechanów. Zagrożeni aresztowaniem wyjechali obydwoje do Warszawy.
Oddział: „Bakcyl” (Sanitariat Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej) – Szpital Polowy ul. Mokotowska 55. Dzielnica Śródmieście Południe
Losy po wojnie: po wojnie Maria i Zbigniew związani byli pracą zawodową w przemyśle cukrowniczym pracując kolejno: w Cukrowni „Świdnica” w Pszennie, w Cukrowni „Kluczewo” k. Stargardu Szczecińskiego oraz w Cukrowni „Chełmża”. Zbigniew Kuncewicz we wszystkich tych cukrowniach pełnił funkcje dyrektorskie. W 1960 roku zamieszkali w Warszawie. Zbigniew Kuncewicz zm. 18 września 1998 roku. Maria Kuncewicz zmarła 25 stycznia 2002 roku. Obydwoje pochowani na cmentarzu na Bielanach w Warszawie.


Wacław Józef Krzeszowski
– pseudonim Gryf
Ur. 14 maja 1908 – Ciechanów
porucznik
Losy do 1939 r.: Uczęszczał do Gimnazjum im. Zygmunta Krasińskiego w Ciechanowie, gdzie uzyskał świadectwo dojrzałości. Studiował w Szkole Konarskiego w Warszawie na wydziale lotniczym. Po ukończeniu szkoły i otrzymaniu dyplomu technika lotniczego w 1937 roku, podjął pracę w Państwowych Zakładach Lotniczych Wytwórni Płatowców w Warszawie.
Udział w wojnie obronnej 1939 r.:W 1939 roku wraz z całym personelem Państwowych Zakładów Lotniczych został ewakuowany na wschód, w stronę Równego. Z powodu klęski Armii Polskiej zakłady przestały istnieć. Krzeszowski powrócił do Warszawy w kilka dni po kapitulacji stolicy.
Udział w konspiracji 1939-1944 r.: V Obwód (Mokotów) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej – 1. dywizjon artylerii konnej im. Józefa Bema.
Oddział: V Obwód (Mokotów) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej – 1. dywizjon artylerii konnej im. Józefa Bema.
Szlak bojowy: Sadyba – Czerniaków, ciężko ranny 22.08.1944 odłamkiem pocisku artyleryjskiego. Zmarł w kilka godzin po przewiezieniu do szpitala polowego na ul. Chełmskiej 19. Pochowano go na terenie szpitala. W kwietniu 1945 roku został ekshumowany i pochowany przez rodzinę na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.


Wacław Wiktor Dołęgowski
– pseudonim – Kitaj
Ur. 29 lipca 1922 – Warszawa
strzelec
Udział w konspiracji 1939-1944: Okręg Warszawski Armii Krajowej – I Obwód „Radwan” (Śródmieście) – 4. Rejon – XII zgrupowanie im. Łukasińskiego (batalion „Łukasiński”) – 3. kompania „Wkra”
Oddział: Armia Krajowa – Grupa „Północ” – zgrupowanie „Sienkiewicz”, następnie odcinek „Kuba”-”Sosna” – batalion „Łukasiński” – 3. kompania „Wkra”
Szlak bojowy: Wola – Stare Miasto – kanały – Śródmieście Północ
Losy po Powstaniu: niewola niemiecka – jeniec stalagu 344 Lamsdorf, następnie w Langwasser k. Norymbergii i Deggendorf w Bawarii. Wyzwolony 1 maja 1945 r. Żołnierz Warszawskiej Dywizji Pancernej w ramach 2. Korpusu Polskiego (służył we Włoszech jako kierowca ciężarówki w WDP) Następnie wyjechał do Anglii (1946). Pod koniec 1946 roku wrócił do kraju.
Losy po wojnie: osiedlił się w Ciechanowie, gdzie założył rodzinę. Zmarł 25 kwietnia 2008 roku. Pochowany na ciechanowskim Cmentarzu Komunalnym.


Franciszek Józef Jurecki
– pseudonim – Tatar
Ur. 4 października 1907 r. – Warszawa
porucznik
Losy do do 1939 r.: W 1926 roku uzyskał świadectwo dojrzałości w Gimnazjum im. Stanisława Wyspiańskiego w Mławie. Absolwent SGGW w Warszawie.
Udział w konspiracji 1939 – 1944 r.: Kedyw Komendy Głównej Armii Krajowej. Pracował jako szofer dyrektora cukrowni w Ciechanowie.
Szlak bojowy: Armia Krajowa – zgrupowanie „Radosław” – sztab – adiutant dowódcy zgrupowania, następnie w batalionie „Miotła”. Wola – Stare Miasto. Odznaczenia: Order Virtuti Militari, Krzyż Walecznych (dwukrotnie).
Informacje dodatkowe: w walce z okupantem udział brało także rodzeństwo Franciszka Jureckiego: brat Tadeusz (rocznik 1920, pojmany przez Niemców w Otwocku, we wrześniu 1942 r., zamordowany wraz z wraz z trzema innymi żołnierzami AK :Zenobią Jelińską, Kazimierą Grzelak i Bolesławem Nodzykowskim, 17 grudnia 1942 r. na dziedzińcu zamku ciechanowskiego) oraz siostra Marianna ps. „Halina”. Żona Franciszka Jureckiego Jadwiga ps. „Teresa” podobnie jak jego siostra była łączniczką między Okręgiem Warszawa i Podokręgiem Olsztyn-Tuchola a Inspektoratem Ciechanów.


Adam Rzeszotarski
– pseudonim – Junosza, Sum, Żmija
Ur. 6 lutego 1903 r. – Rataje k. Kutna
rotmistrz
Losy przed 1939 r.: w 1924 roku otrzymał świadectwo dojrzałości w Gimnazjum im. Zygmunta Krasińskiego w Ciechanowie. W latach 1924-25 obył służbę wojskową na kursie unitarnym Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie. Następnie został skierowany na staż do 11. pułku ułanów Legionowych w Ciechanowie. W 1927 roku ukończył Oficerską Szkołę Kawalerii w Grudziądzu, otrzymując stopień podporucznika służby stałej kawalerii z przydziałem do 11 p.uł. Leg. w Ciechanowie (z pułkiem tym związany był przez cały okres swojej służby w Wojsku Polskim).
Udział w wojnie obronnej 1939 r.: z dniem 1.09.1939 roku rtm. Rzeszotarski został przydzielony do Adiutantury Naczelnego Wodza. Funkcji tej nie zdążył objąć, podobnie jak nie zdążył podjąć studiów w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie, do której został wytypowany i zdał egzaminy. Z macierzystym pułkiem brał udział w bitwie granicznej, pełniąc funkcję adiutanta. 4 września został ciężko ranny w starciu pod Szczukami. Z pola bitwy został przewieziony do Szpitala Ujazdowskiego w Warszawie.
Udział w konspiracji 1939-1944 r.: Przebywając w szpitalu nawiązał pierwsze kontakty organizacyjne z członkami powstającej Służby Zwycięstwu Polski (późniejsze ZWZ – AK). Po wyjściu ze szpitala wrócił do rodziny w Ciechanowie. W związku z narastającym terrorem w Rejencji Ciechanowskiej w grudniu 1939 roku wyjechał wraz z rodziną do Warszawy. Zamieszkał na Marymoncie przy ul. Marii Kazimiery. W 1940 roku nawiązał ściślejsze kontakty z ZWZ. Otrzymał rozkaz zorganizowania siatki wojskowej ZWZ w rejonie Marymontu, który wchodził organizacyjnie w skład II Obwodu Żoliborz Okręgu Warszawskiego ZWZ – AK. Po zorganizowaniu Rejonu rtm. Rzeszotarski został mianowany 1.06.1941 roku jego komendantem. Nosił ps. „Żmija”. Wkrótce potem otrzymał dodatkową funkcję komendanta jednego z czterech oddziałów konspiracyjnej Szkoły Podchorążych im. gen. Władysława Sikorskiego. W szkole tej używał pseudonimu „Junosza”. Był także dowódcą działającego w konspiracji 11 p.uł. (pułk ten składał się z dwóch szwadronów). Oddział : Armia Krajowa – II Obwód „Żywiciel” – 2. Rejon Marymont – zgrupowanie „Żmija” – dowódca.
Szlak bojowy: Żoliborz – Marymont. 14.09.1944 r. na Marymoncie Niemcy zamordowali całą rodzinę rtm. Rzeszotarskiego: żonę Zofię, syna Jana i teściową Marię Waliszewską. Rotmistrz rozpoznał ich w dużej grupie zamordowanych przed Pałacykiem Marysieńki na ul. Marii Kazimiery. Cios ten spowodował, że prosił dowództwo o zwolnienie go z dalszego dowodzenia Zgrupowaniem. Prośbę jego uwzględniono, ale po dwóch dniach, kiedy został ciężko ranny nowy dowódca Zgrupowania „Żmija” (por. Tadeusz Jędrychowski) rtm. Rzeszotarski znów objął dowodzenie nad swoimi żołnierzami. Dowodził do dnia kapitulacji wojsk II Obwodu – 30.09.1944 r.
Losy po Powstaniu: po kapitulacji żoliborskich oddziałów AK poszedł do niewoli niemieckiej (ostatnio przebywał w Oflagu X C Lübeck).
Losy po wojnie: Po oswobodzeniu obozu zgłosił się do dalszej służby wojskowej w 2 Korpusie Polskim. Otrzymał przydział do 6. pułku pancernego, skąd skierowano go na kurs podstawowego wyszkolenia pancernego w Gallipoli na południu Włoch. Służbę wojskową ukończył w stopniu majora (starszeństwo z dniem 3.05.1944). Ostatnia jego funkcja w wojsku – zastępca dowódcy dywizjonu pancernego. Drugie małżeństwo zawarł 28.04.1946 r. z Lucyną Kamińską (miał z nią dwóch synów: Adama, Marka oraz córkę Magdalenę). Do kraju wrócił przez Anglię 13.06.1947 r. Początkowo zamieszkał w Warszawie, a potem w Ciechanowie. Pomimo wcześniejszych obietnic nie został przyjęty do służby w wojsku. Otrzymał pracę na stanowisku kierownika transportu w jednym z przedsiębiorstw komunalnych. Żona mjr. Rzeszotarskiego, Lucyna zanotowała w swoich wspomnieniach: „Po powrocie stale Adam musiał się meldować w UB, był nieustannie inwigilowany w Warszawie i Ciechanowie, wreszcie dostał anioła stróża w osobie starego komunisty, który przez lata przychodził w różnych porach do naszego domu, aż stał się prawie domownikiem”.
Żołnierze rtm. Rzeszotarskiego walczyli na Żoliborzu aż do kapitulacji razem z żołnierzami AL. Wśród nich byli m.in.: Jan Bieńkowski ps. „Szwed”, Zenon Kliszko ps. „Zenon”, Lech Kobyliński ps. „Konrad”. Ten epizod wspólnej walki i lojalne żołnierskie potraktowanie żołnierzy AL jak się wydaje zaważyło w przyszłości na losach mjr. Rzeszotarskiego w okresie powojennym, kiedy to pod różnymi pozorami niszczono byłych oficerów zawodowych, którzy nie poszli na współpracę polityczną w władzami PRL. Mimo wszystko został osadzony w więzieniu. Po wyjściu z więzienia w 1961 roku przeszedł na rentę inwalidzką. Zmarł w Ciechanowie. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach, wśród swoich żołnierzy Zgrupowania AK „Żywiciel”.

Podziel się:


Dziedzictwo pamięci historycznej na pograniczu Mazowsza i Mazur

Najdłużej w Polsce istniejąca granica, została wyznaczona liniowo w 1343 roku między Mazowszem i państwem Krzyżackim. Po sekularyzacji zakonu stała się granicą mazowiecko – pruską a w konsekwencji polsko-niemiecką. Trwała w nie zmienionym kształcie przez sześćset lat, do 1945r. Mimo upływu 70 lat od utworzenia nowych granic państwa polskiego w świadomości mieszkańców

W rocznicę śmierci „Puszczyka”

Bił się z Niemcami, Sowietami i wysługującymi się im funkcjonariuszami UB, KBW, MO. Zginął 62. lata temu w powiecie mławskim. Padł w nierównym boju, bo przeciwko jego ośmioosobowemu oddziałowi komuniści rzucili 1,3 tys. ubeków, milicjantów i żołnierzy Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Kolejni Niezłomni przywróceni rodzinom i nam…

1 marca w Narodowe Święto Pamięci Żołnierzy Wyklętych rodziny pięciorga żołnierzy niepodległościowego podziemia – ofiar komunistycznego terroru odebrały, na uroczystości w Pałacu Prezydenckim, noty identyfikacyjne swych ekshumowanych wcześniej krewnych: Mariana Kaczmarka, Józefa Kozłowskiego, Stanisława Kutryba, Edwarda Pytko i Danuty Siedzikówny – słynnej Inki.