Reymont w Opinogórze

Podziel się:
Czesław Wasilewski „Wesoła sanna”, 1935 r.

W Muzeum Romantyzmu w Opinogórze otwarto wystawę zatytułowaną „Chciałem odbudować polską duszę. W hołdzie Władysławowi Reymontowi pierwszemu Nobliście Niepodległej Polski”.

Władysław Reymont to jeden z najwybitniejszych pisarzy polskich, autor powieści i nowel. Twórca takich dzieł jak : „Chłopi”, „Ziemia obiecana”, „Komediantka”, „Bunt”.

W listopadzie 2014 r.minęła 90. rocznica przyznania pisarzowi literackiej Nagrody Nobla za powieść „Chłopi”, a w grudniu roku 2015 minie 90 lat od śmierci twórcy. Wystawa jest jednym z wydarzeń związanych z obchodami tych rocznic. Honorowy Patronat nad nią objął prezydent RP Bronisław Komorowski. Ponadto Samorząd Województwa Mazowieckiego ustanowił rok 2015 „Rokiem Władysława Reymonta na Mazowszu”. Pisarz był bowiem związany z tym regionem Polski.

Prezentowaną w Opinogórze wystawę przygotowały dwie placówki warszawskie : Muzeum Niepodległości i Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego oraz Muzeum Mazowieckie w Płocku. Ekspozycja została ponadto uzupełniona o eksponaty Muzeum Romantyzmu.

Wystawa prezentuje przede wszystkim malarstwo polskie tematycznie związane z zainteresowaniami autora „Chłopów”. Jest próbą przedstawienia tej powieści za pomocą dzieł malarskich, stara się pokazać związki literatury z malarstwem. Nie jest to jednak dokładne ilustrowanie tego, co opisał Reymont. Chodzi tu raczej o oddanie ducha „chłopskości”, o pokazanie wiejskiego klimatu.

Powieść Reymonta przedstawia życie społeczności wsi Lipce w ciągu dziesięciu miesięcy roku. Akcja rozpoczyna się wczesną jesienią podczas wykopków, kończy w następnym roku po żniwach. Poszczególne tomy dzieła to : „Jesień”, „Zima”, „Wiosna” i „Lato”.

Akcja „Chłopów” opiera się na dwóch istotnych dla życia wiejskiego kalendarzach – liturgicznym i przyrodniczym. Upływ czasu wyznaczają kolejne wielkie święta kościelne, ich obchody, obrzędy z nimi związane, ludowe zwyczaje. Natomiast niezmienność i powtarzalność rytmu pór roku narzuca określoną kolejność prac polowych.

I ten właśnie naturalny kalendarz stanowił podstawę dla kompozycji wystawy. Prezentowane obrazy pokazują piękno przyrody, następujące po sobie pory roku. Są tu sceny z życia wsi, krajobrazy, ale także portrety ludzi.

Ekspozycja zajmuje dwie sale wystawowe oficyny muzealnej Muzeum Romantyzmu. Obrazy są podzielone tematycznie zgodnie z podziałem przyjętym przez Reymonta w „Chłopach”. Pierwsza sala to płótna pokazujące wieś jesienią i zimą, w drugiej sali znajdują się dzieła przedstawiające wiosnę i lato.

Wśród autorów prezentowanych obrazów są malarze tworzący w czasach Reymonta. Autor „Chłopów” mógł znać ich osobiście, mógł znać ich dokonania, oglądać ich dzieła. Na wystawie zgromadzono prace tak znanych i cenionych malarzy jak m.in. : Teodor Axentowicz, Józef Mehoffer, Józef Chełmoński, Włodzimierz Tetmajer, Adam Setkowicz, Stanisław Kaczor – Batowski, Leon Wyczółkowski. Są to bardzo znane i znaczące postacie polskiego malarstwa przełomu XIX i XX wieku. Warto zwrócić uwagę na kilka cennych i ciekawych obrazów, np. „Na Gromniczną” Teodora Axentowicza, „Poranek. Bocianie gniazdo” Józefa Chełmońskiego, „Słonecznik” Józefa Mehoffera, „Suche kwiaty” Stanisława Czajkowskiego, „Portret dziewczyny w stroju ludowym” Piotra Stachiewicza czy też pełną ekspresji „Sannę przez wieś” Czesława Wasilewskiego. Na uwagę zasługuje również portret Władysława Reymonta, którego autorem jest Jerzy Mech. Obraz jest szczególnym eksponatem, gdyż powstał stosunkowo niedawno, bo w roku 1994.

Ponadto w gablotach pokazywane są drobne bibeloty związane z Władysławem Reymontem. Są to medale, plakiety, wizytówka. Prezentujemy również gazety, które pisały o dokonaniach autora „Chłopów”, m.in. wydania „Tygodnika Ilustrowanego” z lat dwudziestych XX wieku.

Część eksponatów pokazywana jest poza salami wystawowymi, na korytarzu oficyny. Znalazły się tu drobne grafiki przedstawiające scenki z życia wsi oraz prace Tadeusza Kulisiewicza. To prawdziwa gratka dla miłośników talentu tego grafika i rysownika, gdyż jego dzieła pokazywane są po raz pierwszy. W latach 1928 – 1930 Kulisiewicz stworzył cykl drzeworytów pokazujących mieszkańców małopolskiej wsi Szlembark w Gorcach. Twórca odszedł od pokazywania wystylizowanego sielskiego i radosnego obrazu górali i góralskich wiosek, pokazał powagę i surowość ich życia. Szlembarski zbiór drzeworytów jest podzielony na cztery teki. Jedną z nich autor zatytułował „Szlembark”. Właśnie z niej pochodzą prezentowane na wystawie drzeworyty.

Wystawa daje możliwość poznania części dorobku malarstwa polskiego przełomu XIX i XX wieku. Zachęca również do sięgnięcia, po raz pierwszy lub ponownie, po arcydzieło Władysława Reymonta „Chłopi”. Książkę uznawaną powszechnie za jedno z najwspanialszych osiągnięć literatury polskiej i światowej.

Serdecznie zapraszamy do obejrzenia wystawy. Będzie ona otwarta do 30 września 2015 roku. Informacje dotyczące zwiedzania można znaleźć na stronie internetowej Muzeum – www.muzeumromantyzmu.pl.

Izabela Wróblewska, historyk, Muzeum Romantyzmu w Opinogórze

Podziel się:


(…) szare zimne kadry (…)

Mało rzeczy pochłania mnie tak bezgranicznie jak muzyka, historia, film i … muzea. Połączenie tej czwórki w życiu codziennym wydaje się niemożliwe, ale jednak. Wyjątki czasami się zdarzają. Dziś pozwolę sobie Państwu przedstawić Odrazę.

110 Urodziny genialnego kryptologa, Mariana Rejewskiego

Enigma to Polska robota!

Dobiega końca rok Mariana Rejewskiego. Wybitny matematyk i kryptolog Marian Rejewski obchodziłby w ubiegłą niedzielę 110 urodziny. To on jako pierwszy, jeszcze przed wojną, rozszyfrował szyfr Enigmy. Przyczynił się do skrócenia II Wojny Światowej nawet o kilka lat.

Ciechanowskie historie

ŚMIECINY TRZY

W poprzednim odcinku był wybiórczy szkic historii Śmiecina - gdy był on właściwie jedną całością, choć już oddzielały się przestrzennie fragmenty tej miejscowości – Ostatni Grosz (stał się oddzielną osadą), Cegielnia (zanikła bodaj pod koniec XIX w.) oraz Stacja, która około 1916 r. została przyłączona do miasta.